เครื่องปรุงอาหารอีสาน

ครัวอีสานมีเครื่องปรุงที่เป็นตัวชูโรงในการประกอบอาหารและเป็นเอกลักษณ์ประจำภาคคือ
ปลาร้า ซึ่งให้ความเค็มกลมกล่อม ส่วนความเปรี้ยวนั้นมาจากผักพื้นบ้าน เช่น มะกอก ยอดมะกอก มะขาม เมื่อเราพูดถึงอาหารที่มีรสจัดจ้าน แซบ ต้องนึกถึงภาคอีสาน เพราะจะมีความโดดเด่นทางด้านรสชาติ คือ เปรี้ยว เค็ม เผ็ด

น้ำตก

  • เป็นการนำเนื้อหมู หรือเนื้อวัวติดมันไปย่างให้พอสุก หอมกลิ่นควันไฟ แล้วนำมาหั่นเป็นชิ้นบางๆ คลุกเคล้ากับน้ำปลา น้ำมะนาว ข้าวคั่ว พริกป่น หอมแดง สะระแหน่ จะได้รสชาติที่แซบมาก ๆ

ลาบ

  • ได้รับอิทธิพลมาจากประเทศลาว กรุงเวียงจันทน์ เป็นอาหารที่นิยมกันแพร่หลายอย่างมากในภาคอีสาน โดยเฉพาะลาบหมู เครื่องปรุงที่โดดเด่นของลาบคือ พริกป่น ข้าวคั่ว หอมแดง ต้นหอม และผักชีซอย ถ้าเป็นลาบเนื้อ ลาบเป็ด หรือลาบปลา จะใส่ข่าเพิ่มเข้าไปเพื่อช่วยลดกลิ่นคาว

หมายเหตุ : ข้าวคั่ว ต้องเป็นข้าวคั่วใหม่ ที่ได้จากการนำข้าวไปคั่วในกระทะ จากนั้นนำไปปั่นให้ละเอียด ด้วยเครื่องปั่น รวมถึงพริกป่นด้วยเช่นกัน ซึ่งจะทำให้อาหารที่ได้มีความหอม ชวนรับประทานมากขึ้น

ส้มตำ

  • ทางภาคอีสานมักจะเรียกว่า ตำส้มหรือตำบักหุ่ง ต้นตำรับของการปรุงต้องมีรสชาติเผ็ด เค็ม และนัวด้วยปลาร้า ใส่ปูเค็ม มะเขือส้ม มะกอกป่า มะเขือขื่น ไม่ใส่น้ำตาล แต่ใส่ผงชูรส เพื่อเพิ่มความกลมกล่อมมากขึ้น มะกอกทำให้มีกลิ่นหอม เปรี้ยวอมหวาน และฝาดเล็กน้อย สามารถช่วยลดความเผ็ด และเค็มได้ ทำให้ชุ่มคอด้วย

แต่ปัจจุบันนี้ การทำส้มตำเป็นที่นิยมมาก บางคนให้ปรุงรสด้วยน้ำตาล สารพัดตำที่นิยม เช่น ตำแตง ตำถั่ว ตำกระท้อน ตะกล้วย ตำสมอ ตำมะขาม ตำมะยม ส่วนทางภาคกลางหรือภาคอื่น ๆ อาจจะนิยมปรุงให้มีรสเปรี้ยว หวาน เค็ม แต่ไม่นิยมใส่ปลาร้า แต่จะใส่เครื่องปรุงอย่างอื่น เช่น กุ้งแห้ง และถั่วลิสงคั่ว เช่น ตำไทย ตำไทยปู ตำไข่เค็ม